Nascholingsdag klassieke talen

Op vrijdag 17 november a.s. organiseert de VU de jaarlijkse Nascholingsdag klassieke talen in cultureel centrum De Griffioen.

Voor wie?

Docenten klassieke talen.

Doel en resultaat

Na afloop bent u weer up-to-date met betrekking tot het klassieke talenonderwijs. U ontvangt na afloop een certificaat van deelname.

Inhoud en programma

Traditiegetrouw start de dag met een tweetal lezingen. In het middagprogramma heeft u de keuze uit twee van de zes verschillende vakdidactische workshops onder leiding van ervaren docenten. Het materiaal van de lezingen en workshops (ook van degene die u niet volgt) krijgt u aangeboden op een USB-stick.

Lezingen

1.       Latijn, Marije Martijn.Wil de echte Seneca nu opstaan?
prof.dr. Marije Martijn is hoogleraar antieke en patristische filosofie aan de Vrije Universiteit te Amsterdam

Seneca spreekt vaak over zichzelf in zijn eigen werk. Althans, hij schrijft vaak in de eerste persoon – maar als we goed kijken, blijkt dat lang niet altijd duidelijk is wie er achter de “ik” in Seneca’s filosofische teksten schuilt. In deze lezing zal ik de verschillende lagen van Seneca’s “ik” bespreken, onder andere aan de hand van De vita beata 17-18, waarin verschillende “ikken” zich verdedigen tegen aanklachten van hypocrisie. Seneca geeft een filosofisch zelfportret, zo lijkt het, maar distantieert zich daar ook van, om zijn tegenstanders een veeg uit de pan te geven.

 2.       Grieks, Remco Regtuit. Odysseus en Polyphemus: meer dan een spannend verhaal
dr. Remco Regtuit is universitair docent aan de Rijksuniversiteit Groningen en docent aan het Praedinius Gymnasium

Odysseus' ontmoeting met de Cycloop Polyphemus is het derde avontuur waaraan hij en zijn makkers worden blootgesteld. Het is het eerste avontuur dat uitvoerig wordt verteld. De aandacht gaat meestal uit naar de scène waarin de Cycloop door Odysseus wordt verblind, maar het verhaal als geheel is minstens net zo interessant. Het is een ontmoetingsscène die goed vergeleken kan worden met andere ontmoetingsscènes en illustreert bovendien thema's als 'kracht versus slimheid' en 'uitgestelde herkenning' die in de hele Odyssee een rol spelen.

Homerus is niet de enige die het verhaal van Polyphemus verteld heeft. Euripides, Theocritus, Vergilius en Ovidius vertellen het verhaal, maar leggen duidelijk andere accenten. Vergelijking met de tekst van de Odyssee laat zien welke accenten zij hebben gelegd en, zo mogelijk, waarom. 

Workshops

Tijdens de Nascholingsdag Klassieke Talen kunt u deelnemen aan twee van de zes workshops die worden aangeboden.

1.      Suzanne Remmelink.Motivatie voor Latijn; op zoek naar een 21eeeuwse didactiek voor Latijn

drs. Suzanne Remmelink-Vergouwe MLI is docente klassieke talen Gymnasium Celeanum te Zwolle

Wat is motivatie? Hoe leer je een taal? Waaruit is een curriculum opgebouwd? Vragen die opkomen als je gaat kijken naar het curriculum van Latijn. Op bovenstaande vragen probeer ik een antwoord te geven op basis van recente onderwijskundige inzichten. Met die kennis in handen gaan we aan de slag hoe we concreet een motiverend curriculum Latijn kunnen vormgeven. Tijdens deze workshop ervaart u hoe u wetenschappelijke inzichten naar de praktijk kan vertalen en onderbouwd een curriculum vorm kan geven en zo tot een vakwerkplan/vakleerplan kan komen.

Voorbereiding: het verdient aanbeveling om hoofdstuk 1 en 2 van de onderliggende masterthesis van tevoren te lezen. Deze vindt u hier tekstworkshop

 

2.      Gerke de Vries. De school van Athene; klassieke filosofie in de onderbouw
mr. drs. Gerke de Vries is docent filosofie aan het St. Ignatiusgymnasium te Amsterdam

Hoe laat je leerlingen uit de onderbouw kennis maken met de klassieke filosofische traditie? Hoe kun je ze op een actieve en praktische manier laten ervaren dat deze antieke inzichten nog steeds relevant zijn? Hoe onderwijs je klassieke filosofie in de onderbouw?

Vanuit praktijkervaringen met het ontwikkelen van een filosofische lessenserie voor de onderbouw krijgt u in deze workshop methodologisch gereedschap aangereikt dat u samen met vakcollega’s aanwendt om de grote lijnen van een eigen klassiek filosofische lessenserie voor de onderbouw te ontwerpen.

 Voorbereiding: docenten kunnen hun eigen klassiek filosofische (les)materiaal (primaire teksten van filosofen, historische en culturele achtergrond etc.) meenemen dat ze tijdens de workshop willen opnemen in een klassiek filosofische lessenserie.

 3.      Niels Koopman. Tekstreflectie op de Odyssee
dr. Niels Koopman is docent klassieke talen op het 4e Gymnasium te Amsterdam en docent Grieks aan de Universiteit Leiden.

Tijdens de lessen Grieks gaat de meeste aandacht in de regel uit naar vertalen en micro-analyse van regels of passages. In deze workshop wil ik juist aandacht besteden aan het verwerken van het gehele pensum. Na een korte introductie gaan we aan de slag met het ontwerpen van materiaal dat betrekking heeft op meerdere passages. Doel van deze workshop is dan ook om materiaal te maken dat direct in de klas bruikbaar is om samen met leerlingen te reflecteren op de gelezen teksten.

4.       Susanne Borowski.Toen mannen nog echte mannen en vrouwen nog echte vrouwen waren
drs. Susanne Borowski is docente klassieke talen aan het St. Ignatiusgymnasium te Amsterdam en promovenda aan de Universiteit van Amsterdam.

Deze workshop houdt zich bezig met het beeld van krijgers (m/v) in de oudheid en de receptie ervan. De basis voor ons onderzoek vormen enerzijds passages uit verschillende epen (onder meer Homerus, Vergilius, Hendrik van Veldeke) en anderzijds afbeeldingen van amazones door de eeuwen heen. We leggen literaire beschrijvingen en afbeeldingen langs de gender-meetlat en proberen te bepalen, hoe „mannelijk“ en „vrouwelijk“ deze personages zijn. Het materiaal kan uiteraard ook in de les worden gebruikt. 

5.     Alexander Smarius. Erasmus in de klas
drs. Alexander Smarius is docent klassieke talen aan het Vossius Gymnasium te Amsterdam en schoolboekenauteur.

In Nederland wordt Latijn hoofdzakelijk onderwezen als de taal van de Romeinen, maar juist Nederland heeft grote geesten voortgebracht die schreven in een toegankelijk Neolatijn. Er zijn echter obstakels: de Neolatijnse literatuur is onmetelijk en komt in bestaande lesmethoden zelden aan bod. Daarnaast hebben deze teksten een cultuurhistorische achtergrond die ver buiten het terrein van de klassieke oudheid valt. Desalniettemin zijn er genoeg teksten die ook met minimale achtergrondkennis veel zeggingskracht hebben, en voor Nederlandse leerlingen ligt het voor de hand om tenminste van Erasmus iets te lezen. In deze workshop maken de deelnemers kennis met enkele gloedvolle passages uit Erasmus' pacifistische geschriften die 500 jaar na dato nog akelig actueel zijn. 

6.       Riemer van der Veen. De tweetalige tekst in de klas
Riemer van der Veen, MA is docent klassieke talen aan het Jan van Egmondlyceum te Purmerend en auteur van de methode Minerva.

In zowel onderbouw als bovenbouw ligt de nadruk in de lessen traditioneel op het vertalen van klassieke teksten. Dit is een waardevolle methode, maar de docent wil soms ook variëren en op een andere manier dezelfde vaardigheden overbrengen. Dan biedt de tweetalige tekst uitkomst, waarmee de docent dezelfde doelen kan halen: tekstbegrip aanleren, het oefenen van grammaticakennis en het analyseren van complexe zinnen. In deze workshop zullen we het beschikbare tweetalige materiaal analyseren. Daarnaast maken deelnemers kennis met een groot aantal werkvormen om de tweetalige tekst zelf in zowel onderbouw als bovenbouw te behandelen.

Contact en informatie

Professionele ontwikkelingvakinhoudelijk en vakdidactisch
Validatie lerarenregistergeen aanvraag ivm vernieuwing lerarenregister
Datum en tijdvrijdag 17 november 2017 van 10.00 - 16.00 uur (met afsluitende borrel tot 17.00 uur)
PlaatsCultuurcentrum De Griffioen, Amstelveen
Organisatie/ leidingdrs. Henri Stouthart
Prijs€ 225,- inclusief koffie/thee, lunch, borrel en usb-stick
Contact en informatieMartijn van der Berg, e.vander.berg@vu.nl  telefoon: 020-598 9240
InschrijvenInschrijven vanaf 11 september 2017.