Het ITHAKA-instument: het onderzoek van dr. Kokkie van Oeveren

De thuisreis van Odysseus als metafoor voor de reis die een leerling en een docent maken.

04-09-2019 | 11:05

In de haven van Vathi, de huidige hoofdstad van het Griekse eiland Ithaka, staat een beeld van Odysseus dat zowel de uitdaging en de beloning van zijn lange thuisreis laat zien. De ene kant toont Odysseus verbeten roeiend op weg naar zijn thuishaven, de andere kant toont Odysseus die na thuiskomst vanuit diezelfde thuishaven uitkijkt over zee. De thuisreis van Odysseus is in het onderzoek van Kokkie van Oeveren gebruikt als metafoor voor de reis die een leerling en een docent maken aan de hand van een Latijnse of Griekse tekst richting reflectie op het eigene en het vreemde. Het ITHAKA-instrument dat in haar onderzoek ontworpen en getest is, biedt de soms verbeten roeiende docent een boot waarmee hij zelf de inhoud van de reis kan bepalen en eraan kan bijdragen dat zijn leerlingen hun thuishaven bereiken. Deze reis is niet altijd eenvoudig. Ze verlangt afbakening van lesstof en lestijd, kent talrijke, soms onbekende tussenhavens en is gericht op een thuishaven die voor iedere reiziger verschillend is. Maar deze reis geeft een docent ook de unieke gelegenheid om datgene te realiseren wat Grieks en Latijn een unieke plaats geeft binnen het vwo-curriculum: leerlingen onderwijzen op het snijvlak van taal en cultuur aan de hand van Latijnse en Griekse teksten die vreemd lijken, maar eigen blijken.